Wet DBA

Je hoort in de media veel over de Wet DBA en over “werken volgens de Wet DBA”. Maar wat is de Wet DBA nu precies?

De Wet DBA staat voor Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties en is ingegaan op 1 mei 2016. Met de invoering van deze wet is de vroegere Verklaring arbeidsrelatie – de zogenaamde VAR-verklaring – afgeschaft. Vóór de invoering van de Wet DBA kon je als zzp’er met een VAR-verklaring aan opdrachtgevers laten zien hoe de Belastingdienst jouw werkzaamheden fiscaal beoordeelde. Aan een juiste VAR-verklaring (beoordeling winst uit onderneming) kon de opdrachtgever in veel gevallen zekerheid ontlenen dat hij geen loonheffingen hoefde in te houden en af te dragen.

Met de Wet DBA is die systematiek afgeschaft en vervangen door een systeem van modelovereenkomsten. Een modelovereenkomst kan zekerheid geven voor de loonheffingen, maar alleen als partijen in de praktijk ook echt werken zoals in de overeenkomst staat. Het papier is dus belangrijk, maar de praktijk is uiteindelijk doorslaggevend.

Het grote verschil met de VAR-verklaring is dat de opdrachtgever nu medeverantwoordelijk is voor de juiste beoordeling van de arbeidsrelatie. Onder de Wet DBA moeten opdrachtgever en opdrachtnemer samen zorgen dat de samenwerking in de praktijk niet kwalificeert als een dienstbetrekking

Voor de duidelijkheid: de Wet DBA bepaalt niet wanneer iemand werknemer of zelfstandige is. Die beoordeling volgt nog steeds uit het gewone arbeidsrecht, fiscale recht en de rechtspraak. De Wet DBA heeft vooral de VAR afgeschaft en het werken met modelovereenkomsten geïntroduceerd.

Handhavingsmoratorium en start daadwerkelijke handhaving door de Belastingdienst

Na de invoering van de Wet DBA ontstond veel onrust. Daarom is destijds een zogenoemd handhavingsmoratorium ingevoerd. Dat hield kort gezegd in dat de Belastingdienst bij opdrachtgevers in beginsel geen correctieverplichtingen, naheffingsaanslagen en boetes oplegde voor een onjuiste kwalificatie van de arbeidsrelatie, behalve bij kwaadwillendheid of wanneer aanwijzingen van de Belastingdienst niet werden opgevolgd.

Dit handhavingsmoratorium is meerdere keren verlengd. Per 1 januari 2025 is het moratorium opgeheven. Vanaf dat moment kan de Belastingdienst weer correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen opleggen als een arbeidsrelatie onjuist is gekwalificeerd.

Beoordeling van een arbeidsrelatie

In de afgelopen jaren zijn er belangrijke uitspraken gedaan over de beoordeling van arbeidsrelaties, waaronder het Deliveroo-arrest en de rechtspraak in de Uber-zaken.

Daaruit volgt dat steeds naar alle omstandigheden van het geval wordt gekeken. Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer: de aard en duur van de werkzaamheden, de manier waarop het werk en de werktijden worden bepaald, de mate van leiding en toezicht, de inbedding in de organisatie, de beloning, het ondernemersrisico en de vraag of iemand zich ook buiten deze opdracht als ondernemer gedraagt.

Gevolgen van schijnzelfstandigheid

De gevolgen van een herkwalificatie van jouw arbeidsrelatie met Regiebouw of de opdrachtgever kunnen groot zijn. Daarom is het belangrijk om volgens de afspraken en volgens de geldende wet- en regelgeving te werken. Dat begint met goede overeenkomsten, maar moet vooral in de praktijk kloppen. De feiten en omstandigheden wegen zwaarder dan alleen de papieren werkelijkheid.

Werkwijze Regiebouw

Regiebouw werkt met overeenkomsten en beheersmaatregelen die erop zijn gericht om de samenwerking met zzp’ers verantwoord in te richten en schijnzelfstandigheid te voorkomen

In onze overeenkomsten maken we dus duidelijke afspraken over de opdracht, de werkzaamheden, het tarief en de zelfstandige uitvoering. Belangrijk is dat jij de opdracht ook daadwerkelijk als zelfstandige uitvoert: zelfstandig werken, geen leiding en toezicht zoals bij een werknemer, werken voor eigen rekening en risico, ondernemersrisico lopen, niet ingebed raken in de organisatie van de opdrachtgever en zorgen dat de feitelijke werkzaamheden blijven passen bij de deelovereenkomst. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van jou, de opdrachtgever en Regiebouw.