Zelfstandigheid

Als zzp’er werk je als zelfstandig ondernemer. Dat betekent dat je niet als werknemer wordt aangestuurd, maar zelf verantwoordelijk bent voor de manier waarop je jouw opdracht uitvoert. Je wordt ingeschakeld vanwege jouw vakmanschap, ervaring en zelfstandige manier van werken.

Zelfstandigheid betekent niet dat je zomaar alles naar eigen inzicht kunt doen zonder rekening te houden met anderen. Op een bouwplaats werk je vaak samen met andere partijen en gelden afspraken over planning, veiligheid, toegang, werktijden en afstemming. Maar het uitgangspunt blijft dat jij zelf bepaalt hoe je jouw werkzaamheden vakinhoudelijk uitvoert.

Binnen de werkwijze van Regiebouw worden de afspraken over de opdracht altijd schriftelijk vastgelegd. Afhankelijk van de vorm van samenwerking gebeurt dat bij tussenkomst in een raamovereenkomst met deelovereenkomst tussen jou en Regiebouw, en bij bemiddeling in een uitvoeringsovereenkomst tussen jou en de inlener. In die overeenkomst staat welke opdracht je uitvoert, welk resultaat wordt verwacht, waar je werkt, voor welke periode en tegen welk tarief.

Zelfstandig werken in de praktijk

De overeenkomsten van Regiebouw zijn erop gericht jouw zelfstandigheid in de samenwerking te borgen.

Zelfstandig werken betekent dat jij als vakman zelf bepaalt hoe je het werk uitvoert. Jij kiest de aanpak die nodig is om het afgesproken resultaat te bereiken. De eindklant kan aangeven wat er moet worden opgeleverd, welke afspraken gelden en waar het werk aan moet voldoen. Ook mogen aanwijzingen worden gegeven over veiligheid, planning en afstemming op de bouwplaats. Dat is iets anders dan werkinhoudelijke aansturing, leiding en toezicht zoals bij een werknemer.

Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet wordt aangestuurd zoals een werknemer, dat je geen dagelijkse werkinstructies krijgt over de vakinhoudelijke uitvoering van je werk en dat je niet onder leiding en toezicht werkt zoals personeel van de opdrachtgever.

Onze overeenkomsten sluiten hierop aan. Daarin staat dat jij als aannemer vrij bent in het indelen van je werkzaamheden. Als samenwerking met anderen nodig is, stemmen partijen dat met elkaar af. Als het noodzakelijk is voor de werkzaamheden, richt je je naar de arbeidstijden bij de eindklant. Ook staat in onze overeenkomsten dat je de opdracht geheel zelfstandig uitvoert, in volledige onafhankelijkheid en zelf bepaalt onder welke omstandigheden en op welke wijze je de opdracht uitvoert.

Afstemming is geen gezag

Op een bouwplaats moeten bepaalde zaken natuurlijk worden afgestemd. Denk aan veiligheid, toegang tot het werk, planning, volgorde van werkzaamheden, gebruik van de bouwplaats en samenwerking met andere partijen. Dat soort afstemming hoort bij professioneel werken en maakt je niet ineens werknemer.

Het verschil zit vooral in de aard van de aanwijzingen. Een eindklant mag bijvoorbeeld zeggen welk resultaat nodig is, wanneer iets klaar moet zijn en welke veiligheidsregels gelden. Maar de eindklant mag niet bepalen hoe jij jouw vak moet uitoefenen, alsof je onder zijn leiding werkt. In onze overeenkomsten staat daarom dat de eindklant richtlijnen mag geven over de afstemming van de werkzaamheden, zonder in te grijpen in de wijze van uitvoering van de opdracht. Daarover beslis jij als aannemer zelf.

Kort gezegd: afstemmen mag en moet vaak ook. Aansturen alsof je werknemer bent, is niet de bedoeling en leidt tot een groter risico dat de arbeidsrelatie achteraf als dienstbetrekking wordt beoordeeld.

Afspraken vs. feitelijke omstandigheden

De overeenkomst beschrijft welke opdracht jij als zelfstandig ondernemer uitvoert en welke afspraken we maken om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Het is belangrijk dat de opdracht in de praktijk blijft aansluiten bij wat in de overeenkomst is opgenomen.

Als de praktijk verandert, moet dat worden gemeld. Bijvoorbeeld als je structureel andere werkzaamheden gaat uitvoeren, als de opdracht anders wordt ingericht, als je anders wordt aangestuurd dan afgesproken of als de opdracht feitelijk meer gaat lijken op een functie binnen de organisatie van de eindklant. We hebben in de overeenkomst met elkaar afgesproken dat je het bij Regiebouw moet melden als de opdracht zoals vermeld in de overeenkomst niet meer aansluit bij de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden.

Dat is belangrijk, omdat bij de beoordeling van zelfstandigheid niet alleen naar het contract wordt gekeken, maar vooral ook naar de praktijk. Papier helpt, maar de bouwplaats vertelt het verhaal.

Waarom is dit belangrijk?

Zelfstandigheid is belangrijk omdat het laat zien dat je werkt als ondernemer en niet als werknemer. Je wordt ingeschakeld voor een opdracht, niet voor een functie. Je levert vakwerk, draagt verantwoordelijkheid voor de uitvoering en bepaalt zelf hoe je het afgesproken resultaat bereikt.

Daarom is het belangrijk dat je in de praktijk ook zelfstandig blijft werken. Laat je niet aansturen alsof je werknemer bent, zorg dat de opdrachtomschrijving blijft kloppen, meld afwijkingen op tijd en houd duidelijk onderscheid tussen noodzakelijke afstemming en echte leiding en toezicht.

Kort samengevat

Zelfstandigheid betekent dat jij als zzp’er zelf verantwoordelijk bent voor de uitvoering van je opdracht en deze naar eigen inzicht uitvoert, zonder leiding en toezicht van de eindklant. Afstemming over planning, veiligheid en samenwerking hoort erbij, maar leiding en toezicht zoals bij een werknemer niet.